Unia Europejska - Komisja Europejska -
czym zajmuje się Komisja Europejska?

Komisja Europejska spełnia cztery główne funkcje:

1. przedstawia Parlamentowi i Radzie projekty aktów prawnych
2. zarządza i realizuje politykę i budżet UE
3. egzekwuje prawo wspólnotowe (razem z Trybunałem Sprawiedliwości)
4. reprezentuje Unię Europejską na arenie międzynarodowej, na przykład podczas negocjowania umów między UE a innymi krajami

1. Zgłaszanie projektów aktów prawnych

Na mocy Traktatu, Komisji przysługuje prawo inicjatywy. Innymi słowy, Komisja sama jest odpowiedzialna za opracowywanie propozycji nowych przepisów wspólnotowych, a następnie przedstawianie ich Parlamentowi i Radzie. Celem tego typu wniosków musi być ochrona interesów Unii i jej obywateli, a nie pojedynczych krajów lub sektorów gospodarki.

Przed zgłoszeniem jakichkolwiek propozycji, Komisja musi zapoznać się z nowymi wydarzeniami i problemami w Europie oraz rozważyć, czy legislacja UE jest najlepszym sposobem ich rozwiązania. Dlatego Komisja na bieżąco kontaktuje się z wieloma różnymi grupami interesów oraz dwoma organami doradczymi - Europejskim Komitetem Ekonomiczno-Społecznym (ang. EESC, złożonym z przedstawicieli pracodawców i związków zawodowych) oraz Komitetem Regionów (ang. COR, złożonym z przedstawicieli władz lokalnych i regionalnych). Komisja stara się również poznać opinię parlamentów i rządów krajowych.

Komisja proponuje podjęcie działania na szczeblu UE tylko wtedy, gdy uzna, że dany problem nie może zostać skuteczniej rozwiązany w drodze podjęcia działań na szczeblu krajowym, regionalnym lub lokalnym. Ta zasada podejmowania działań na możliwie najniższym szczeblu zwana jest zasadą subsydiarności.

Jeśli jednak Komisja stwierdza, że legislacja UE jest konieczna, wówczas opracowuje ona projekt aktu prawnego, który jej zdaniem skutecznie rozwiąże problem i zaspokoi możliwie najszerszy zakres interesów. Dbając o prawidłowość szczegółów technicznych, Komisja konsultuje się z ekspertami wchodzącymi w skład jej różnorakich komitetów i grup roboczych.

2. Realizacja polityki i budżetu UE

Będąc organem wykonawczym Unii Europejskiej, Komisja jest odpowiedzialna za zarządzanie i realizację budżetu Unii, kierunków jej polityki oraz programów przyjętych przez Parlament i Radę. Choć większość faktycznej pracy, jak również realizacja wydatków, jest wykonywana przez władze krajowe i lokalne, Komisja jest odpowiedzialna za nadzór.

Jednym z przykładów polityki aktywnie prowadzonej przez Komisję jest polityka konkurencji: Komisja monitoruje działania karteli i koncentracje przedsiębiorstw oraz upewnia się, że państwa UE nie dotują swoich sektorów gospodarki w taki sposób, który naruszałby konkurencję.

Przykłady programów UE realizowanych przez Komisję obejmują wiele dziedzin, od programów Interreg i Urban (współpraca transgraniczna między regionami oraz pomoc w rewitalizacji upadających obszarów miejskich) aż po program Erasmus (wymiana studentów między państwami Europy).

Komisja zajmuje się budżetem UE pod czujnym okiem Trybunału Obrachunkowego. Obie instytucje dążą do zapewnienia dobrego zarządzania finansami. Parlament Europejski udziela Komisji absolutorium z wykonania budżetu tylko wtedy, gdy jest zadowolony z wyników przedstawionych w rocznym sprawozdaniu Trybunału Obrachunkowego.

3. Egzekwowanie prawa wspólnotowego

Komisja działa jako "strażniczka traktatów". Oznacza to, że Komisja wraz z Trybunałem Sprawiedliwości jest odpowiedzialna za zapewnienie właściwego stosowania przepisów prawa UE we wszystkich państwach członkowskich.

Jeśli Komisja stwierdzi, że jedno z państw UE nie stosuje prawa wspólnotowego i w związku z tym nie wypełnia swoich zobowiązań prawnych, podejmuje ona działania w celu usunięcia takiego naruszenia.

Najpierw inicjuje ona procedurę prawną zwaną procedurą w sprawie naruszenia zobowiązań. Polega ona na przesłaniu rządowi oficjalnego pisma, w którym Komisja wyjaśnia, dlaczego uważa, iż dany kraj narusza prawo UE, a także określa ostateczny termin udzielenia Komisji szczegółowej odpowiedzi.

Jeśli naruszenia prawa nie uda się usunąć w wyniku zastosowania tej procedury, Komisja ma obowiązek wnieść daną sprawę do Trybunału Sprawiedliwości, który jest uprawniony do wymierzania kar. Orzeczenia Trybunału są wiążące dla państw członkowskich i instytucji UE.

4. Reprezentowanie UE na arenie międzynarodowej

Komisja Europejska jest znaczącą rzeczniczką Unii Europejskiej na arenie międzynarodowej. Pozwala ona 25 państwom członkowskim mówić jednym głosem na forum międzynarodowym, np. forum Światowej Organizacji Handlu (WTO).

Komisja jest również odpowiedzialna za negocjowanie umów międzynarodowych w imieniu UE. Przykładem może być Umowa Cotonou, w której przedstawiono warunki ważnego partnerstwa w zakresie pomocy i handlu między UE a rozwijającymi się krajami Afryki, Morza Karaibskiego i Pacyfiku.

Komisja Europejska
Kto tworzy Komisję Europejską?
Gdzie jest siedziba Komisji Europejskiej?
Jak zorganizowana jest praca Komisji Europejskiej?
Liczebność Komisji Europejskiej w przyszłości